Trong hệ thống thông gió – hút khói – điều hòa không khí của nhà xưởng và công trình công nghiệp, van ngăn cháy (fire damper) là hạng mục bắt buộc nhằm ngăn lửa và khói lan truyền qua hệ thống ống gió khi xảy ra cháy. Tuy nhiên, trên thực tế thi công, khe hở giữa van ngăn cháy và lỗ mở tường/sàn lại là lỗi rất phổ biến và cũng là nguyên nhân khiến nhiều công trình không được nghiệm thu PCCC.
Vậy khe hở này cần được xử lý như thế nào để đúng tiêu chuẩn, đúng kỹ thuật và được chấp thuận nghiệm thu? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết.
Vì sao khe hở giữa van ngăn cháy và tường là vấn đề nghiêm trọng?
Van ngăn cháy chỉ phát huy tác dụng khi:
- Được lắp đặt đúng vị trí xuyên tường/sàn
- Có khả năng chống cháy đồng bộ với kết cấu bao che
Nếu khe hở không được xử lý đúng cách:
- Lửa và khói có thể len qua khe hở, vô hiệu hóa tác dụng của van
- Mất cấp chịu lửa của tường/sàn
- Không đạt yêu cầu kiểm tra, nghiệm thu PCCC
- Nguy cơ cháy lan nhanh giữa các khu vực, tầng hoặc khoang cháy
Do đó, xử lý khe hở là yêu cầu bắt buộc, không mang tính “hoàn thiện thẩm mỹ”.
Nguyên nhân thường gây ra khe hở
Một số nguyên nhân phổ biến trong thi công:
- Lỗ mở tường thi công lớn hơn kích thước van
- Sai lệch trong quá trình chừa lỗ kỹ thuật
- Van ngăn cháy và ống gió không đồng bộ bản vẽ
- Không có biện pháp chèn chống cháy ngay từ đầu
Khe hở thường gặp có kích thước từ vài mm đến vài cm – chỉ cần một khe nhỏ cũng đủ để khói nóng xuyên qua.
Nguyên tắc xử lý khe hở đúng tiêu chuẩn
Việc xử lý khe hở phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
1. Không làm giảm cấp chịu lửa của kết cấu
Vật liệu trám, chèn phải có khả năng chống cháy tương đương hoặc cao hơn cấp chịu lửa của tường/sàn nơi van đi qua.
2. Không cản trở hoạt động của van
- Không chèn vật liệu vào phần cánh van
- Không gây kẹt cơ cấu đóng/mở
3. Đảm bảo kín khói – kín lửa
- Không để khe hở hở hoàn toàn
- Không dùng vật liệu dễ cháy hoặc vật liệu thông thường
Các phương pháp xử lý khe hở được chấp nhận
1. Chèn bông khoáng chống cháy (Rockwool)
Áp dụng cho: khe hở nhỏ đến trung bình
Cách thực hiện:
- Dùng bông khoáng tỷ trọng cao (≥ 80–100 kg/m³)
- Nhồi chặt kín toàn bộ khe hở xung quanh van
- Đảm bảo độ dày chèn theo yêu cầu chống cháy
Ưu điểm:
- Chống cháy tốt
- Dễ thi công
- Chi phí hợp lý
2. Trám keo chống cháy (Fire Stop Sealant)
Áp dụng cho: hoàn thiện bề mặt, khe hở nhỏ
Cách thực hiện:
- Sau khi chèn bông khoáng
- Trám keo chống cháy phủ kín bề mặt ngoài
- Tạo lớp kín khói và thẩm mỹ
Lưu ý:
- Keo phải có chứng chỉ chống cháy
- Không thay thế hoàn toàn bông khoáng bằng keo
3. Xây bo, trám vữa chống cháy
Áp dụng cho: khe hở lớn hoặc lỗ mở thi công sai kích thước
Cách thực hiện:
- Thu hẹp lỗ mở bằng gạch hoặc vữa chống cháy
- Sau đó lắp van đúng kích thước
- Kết hợp chèn bông khoáng và keo chống cháy
Ưu điểm:
- Đảm bảo kết cấu chắc chắn
- Dễ đạt yêu cầu nghiệm thu
Những lỗi thường gặp cần tránh
- ❌ Dùng foam PU, xốp thường để chèn khe
- ❌ Dùng silicon thông thường không chống cháy
- ❌ Để hở khe và che lại bằng tôn, thạch cao
- ❌ Chèn vật liệu cản trở cánh van hoạt động
- ❌ Không có hồ sơ vật liệu chống cháy kèm theo
Những lỗi này gần như chắc chắn bị từ chối nghiệm thu PCCC.
Hồ sơ nghiệm thu cần chuẩn bị
Để việc nghiệm thu thuận lợi, cần:
- Chứng chỉ chống cháy của van ngăn cháy
- Chứng chỉ vật liệu fire stop (bông khoáng, keo)
- Bản vẽ hoàn công thể hiện chi tiết xử lý khe hở
- Hình ảnh thi công thực tế
Hồ sơ đầy đủ giúp chủ đầu tư tránh sửa đi sửa lại, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Giới thiệu van ngăn cháy Firedamper.vn
Xử lý khe hở giữa van ngăn cháy và lỗ mở tường/sàn là hạng mục nhỏ nhưng có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả chống cháy và khả năng nghiệm thu công trình.
Thi công đúng ngay từ đầu với bông khoáng chống cháy, keo fire stop và biện pháp phù hợp sẽ giúp hệ thống đạt chuẩn, đảm bảo an toàn và tránh rủi ro pháp lý cho chủ đầu tư.
Trong PCCC, không có chi tiết nhỏ – chỉ có chi tiết làm đúng hoặc làm sai.
Bài viết liên quan: