Trong các hệ thống thông gió, điều hòa không khí (HVAC) và hút khói, van chặn lửa (fire damper) là thiết bị đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn sự lan truyền của lửa và khói qua hệ thống ống gió khi xảy ra hỏa hoạn. Để đảm bảo mức độ an toàn cao nhất, các thiết bị này phải được thiết kế, thử nghiệm và chứng nhận theo những tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Trong đó, UL 555 là một trong những tiêu chuẩn uy tín và được công nhận rộng rãi nhất trên thế giới đối với van chặn lửa.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ tiêu chuẩn UL 555 là gì, nội dung chính, phạm vi áp dụng và ý nghĩa của UL 555 đối với công trình.
Tiêu chuẩn UL 555 là gì?
UL 555 là tiêu chuẩn do Underwriters Laboratories (UL) – tổ chức chứng nhận an toàn độc lập hàng đầu của Mỹ – ban hành, áp dụng cho van chặn lửa và van chặn lửa – khói được lắp đặt trong hệ thống ống gió xuyên qua tường, sàn hoặc vách ngăn có yêu cầu chịu lửa.
Tiêu chuẩn này quy định:
- Phương pháp thử nghiệm khả năng chịu lửa của van
- Điều kiện vận hành khi xảy ra cháy
- Yêu cầu về độ kín, độ bền và khả năng đóng kín tự động
Van đạt chuẩn UL 555 được xem là đáp ứng yêu cầu an toàn cháy nổ ở mức cao, được sử dụng rộng rãi tại Mỹ và nhiều quốc gia khác.
Phạm vi áp dụng của UL 555
Tiêu chuẩn UL 555 áp dụng cho:
- Van chặn lửa lắp trong hệ thống thông gió
- Van chặn lửa – khói (kết hợp với UL 555S)
- Các vị trí xuyên tường, xuyên sàn, vách ngăn cháy
Các công trình thường yêu cầu van đạt UL 555 gồm:
- Nhà xưởng công nghiệp
- Cao ốc văn phòng
- Trung tâm thương mại
- Bệnh viện, sân bay, nhà ga
- Công trình có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)
Nội dung chính của tiêu chuẩn UL 555
1. Thử nghiệm chịu lửa (Fire Endurance Test)
Van chặn lửa phải được thử nghiệm trong lò đốt chuyên dụng theo đường cong nhiệt độ tiêu chuẩn, mô phỏng điều kiện cháy thực tế.
- Nhiệt độ có thể đạt tới 1.000°C (≈ 1.832°F)
- Thời gian thử nghiệm phổ biến: 1,5 giờ – 3 giờ
Van chỉ được công nhận đạt UL 555 khi giữ được trạng thái đóng kín, không cho lửa xuyên qua trong suốt thời gian thử nghiệm.
2. Cơ chế đóng tự động khi có cháy
UL 555 yêu cầu van phải:
- Tự động đóng khi nhiệt độ tăng cao
- Sử dụng cầu chì nhiệt (fusible link) hoặc cơ cấu kích hoạt tương đương
- Hoạt động độc lập, không phụ thuộc nguồn điện
Điều này đảm bảo van vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả khi mất điện do hỏa hoạn.
3. Thử nghiệm dòng khí và áp suất
Van chặn lửa đạt UL 555 phải chịu được:
- Áp suất gió lớn trong ống gió
- Vận tốc không khí cao
Mục tiêu là đảm bảo van đóng kín hoàn toàn, không bị bật mở hay biến dạng khi hệ thống vẫn còn lưu thông khí.
4. Độ bền cơ học và khả năng vận hành
Tiêu chuẩn UL 555 cũng đánh giá:
- Độ bền của cánh van, trục và khung
- Khả năng đóng mở ổn định
- Mức độ biến dạng sau thử nghiệm cháy
Van sau khi thử nghiệm vẫn phải giữ được kết cấu an toàn, không sập, không rơi rớt gây nguy hiểm.
Phân biệt UL 555 và UL 555S
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai tiêu chuẩn này:
| Tiêu chí | UL 555 | UL 555S |
|---|---|---|
| Đối tượng | Van chặn lửa | Van chặn lửa – khói |
| Chức năng | Ngăn lửa | Ngăn lửa và khói |
| Yêu cầu kín khói | Không bắt buộc | Bắt buộc |
| Thử nghiệm rò rỉ khói | Không | Có |
Trong thực tế, các công trình yêu cầu cao về an toàn thường kết hợp cả UL 555 và UL 555S.
Ý nghĩa của tiêu chuẩn UL 555 đối với công trình
1. Đảm bảo an toàn cháy nổ
Van đạt UL 555 giúp:
- Ngăn cháy lan qua hệ thống ống gió
- Bảo vệ kết cấu công trình
- Giảm thiểu rủi ro về người và tài sản
2. Đáp ứng yêu cầu pháp lý và nghiệm thu
- Nhiều dự án FDI, công trình cao cấp yêu cầu thiết bị đạt UL
- Là cơ sở quan trọng để nghiệm thu PCCC và làm việc với tư vấn quốc tế
3. Nâng cao uy tín dự án
Việc sử dụng thiết bị đạt chuẩn UL 555 thể hiện:
- Mức độ đầu tư nghiêm túc về an toàn
- Sự chuyên nghiệp của chủ đầu tư và nhà thầu
- Khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế
UL 555 là tiêu chuẩn được tham khảo cho nhiều nước trên thế giới
UL 555 không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật, mà còn là thước đo an toàn đối với van chặn lửa trong các hệ thống HVAC hiện đại. Việc lựa chọn van chặn lửa đạt chuẩn UL 555 giúp công trình nâng cao mức độ an toàn cháy nổ, thuận lợi trong nghiệm thu và đáp ứng yêu cầu của các dự án có tiêu chuẩn cao.
Trong bối cảnh các quy định về PCCC ngày càng chặt chẽ, UL 555 đang trở thành tiêu chuẩn tham chiếu quan trọng cho nhiều công trình công nghiệp và dân dụng tại Việt Nam. Là tài liệu tham khảo cho các Quy chuẩn Việt Nam về sản phẩm van gió.
Bài viết liên quan: