Quy Trình Gắn Giá Đỡ, Ty Treo Độc Lập Cho Van Chặn Lửa Nặng Trên 30kg

Trong thi công hệ thống HVAC và PCCC, các dòng van ngăn cháy kích thước lớn hoặc van chặn lửa bọc vật liệu chịu lửa EI60, EI90, EI120 thường có trọng lượng thực tế từ 35kg đến hơn 100kg. Nếu chỉ treo chung vào hệ thống ống gió hoặc cố định bằng vữa chèn tường thông thường, van rất dễ bị xệ, nứt vách ngăn cháy và bị đánh trượt khi nghiệm thu. Việc lắp đặt hệ thống giá đỡ và ty treo độc lập cho van chặn lửa nặng trên 30kg là yêu cầu kỹ thuật bắt buộc.

Quy trình gắn giá đỡ và ty treo độc lập cho van chặn lửa nặng trên 30kg
Van EI sử dụng động cơ Kyotech

Bài viết dưới đây từ đội ngũ kỹ thuật Firedamper.vn sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước thi công giá đỡ, lựa chọn đường kính ty ren, xử lý bọc chống cháy hệ treo và kiểm tra nghiệm thu theo đúng tiêu chuẩn lắp đặt van chặn lửa, SMACNA và QCVN 06:2022/BXD.

1. Tại Sao Van Chặn Lửa Nặng Trên 30kg Phải Có Giá Đỡ, Ty Treo Độc Lập?

Theo nguyên tắc thiết kế an toàn cháy của QCVN 06:2022/BXD và tiêu chuẩn SMACNA, van ngăn cháy (Fire Damper / MFD) đóng vai trò là một phần của kết cấu tường hoặc sàn ngăn cháy chứ không đơn thuần là phụ kiện của đường ống gió. Đối với van nặng trên 30kg, việc lắp đặt ty treo độc lập cho van chặn lửa giải quyết 3 rủi ro sống còn sau:

  • Chống sập van khi đường ống gió bị biến dạng: Khi hỏa hoạn xảy ra, các đoạn ống gió tôn thường kết nối hai bên van sẽ nhanh chóng bị nung nóng, giãn nở và đổ sập. Nếu van không có giá đỡ độc lập mà treo chung ty với ống gió, sức nặng của ống gió đổ sẽ kéo sập cả cụm van ra khỏi tường ngăn cháy, làm vỡ ranh giới khoang cháy.
  • Bảo vệ vách ngăn cháy (đặc biệt là vách thạch cao chống cháy): Vách thạch cao hoặc tường gạch nhẹ không đủ khả năng chịu tải trọng tập trung trên 30kg treo lơ lửng. Giá đỡ độc lập giúp truyền toàn bộ tải trọng của van trực tiếp lên sàn bê tông cốt thép phía trên.
  • Đảm bảo độ đồng trục cho cánh van vận hành: Khung van nặng nếu bị vặn xoắn do võng ống sẽ làm kẹt trục cánh van, khiến động cơ tự hồi (Belimo/Kyotech) không thể đóng kín van khi có tín hiệu báo cháy.
Khắc phục van chặn lửa bị kẹt
Khắc phục van chặn lửa bị kẹt

2. Bảng Quy Cách Vật Tư Cho Hệ Thống Giá Đỡ & Ty Treo Chịu Tải

Trước khi tiến hành lắp đặt, kỹ sư giám sát và tổ đội thi công cần chuẩn bị vật tư đồng bộ, có hệ số an toàn chịu tải tối thiểu gấp 4–5 lần trọng lượng thực tế của van (bao gồm thân van, hộp bọc cách nhiệt EI và động cơ):

Trọng Lượng Van (kg)Đường Kính Ty RenThanh Đỡ (Giá Đỡ Ngang)Tắc Kê Liên Kết Trần
Từ 30kg – 60kgTy ren M10 (4 điểm treo độc lập)Thép V40x40x4mm hoặc thanh Unistrut C41x41x2.0mmTắc kê đạn (nở đóng) hoặc tắc kê nở 3 cánh M10 bằng thép
Từ 60kg – 120kgTy ren M12 (4 điểm treo độc lập)Thép V50x50x5mm hoặc thanh Unistrut C41x41x2.5mm (hoặc thanh U đúc)Tắc kê nở thép M12 chuyên dụng chịu tải nặng (hoặc bulong hóa chất)
Trên 120kg (Van tổ hợp lớn)Ty ren M12 – M16 (Gia cố thêm giằng chéo)Khung thép hình U80/U100 hoặc V63x63x6mm hàn khung đỡ bao quanhTắc kê nở thép M12/M16 hoặc bản mã khoan cấy bulong trực tiếp vào dầm bê tông

3. Quy Trình 6 Bước Gắn Giá Đỡ, Ty Treo Độc Lập Cho Van Chặn Lửa Trên 30kg

Để đảm bảo độ chắc chắn cơ học và đáp ứng đúng yêu cầu của các tiêu chuẩn kỹ thuật lắp đặt van chặn lửa, đội ngũ thi công cần tuân thủ tuần tự 6 bước sau:

Những yếu tố ảnh hưởng đến giá van gió
Những yếu tố ảnh hưởng đến giá van gió
  1. Bước 1: Xác định tim trục và đánh dấu điểm khoan nở trên sàn bê tông
    Đo đạc chính xác vị trí lỗ mở xuyên tường hoặc vị trí treo van theo bản vẽ shopdrawing. Đánh dấu 4 điểm khoan neo ty treo nằm đối xứng hai bên thân van (cách mép mặt bích van từ 150mm đến 300mm). Tuyệt đối không khoan tắc kê vào lớp vữa trát, gạch xây hay hệ trần giả; phải khoan sâu trực tiếp vào kết cấu sàn bê tông hoặc dầm bê tông cốt thép.
  2. Bước 2: Khoan lỗ, đóng tắc kê và lắp đặt thanh ty ren đứng
    Sử dụng mũi khoan đúng đường kính tiêu chuẩn của tắc kê (ví dụ tắc kê đạn M10 dùng mũi khoan Ø12mm, M12 dùng mũi Ø15–16mm). Thổi sạch bụi bê tông trong lỗ khoan trước khi đóng tắc kê, dùng đầu đột nở đóng căng hết hành trình. Vặn chặt ty ren M10/M12 vào tắc kê và dùng đai ốc (tán) khóa hãm ngược (lock-nut) sát trần để chống tự tháo do rung động.
  3. Bước 3: Lắp đặt khung giá đỡ ngang (Thép V hoặc Unistrut)
    Cắt thanh đỡ thép V hoặc Unistrut có chiều dài dư ra mỗi bên mép van tối thiểu 100mm (để tạo khoảng trống cho lớp bọc cách nhiệt EI và bulong ty ren). Đưa thanh đỡ vào 4 ty ren, sử dụng long đen phẳng dày + long đen vênh + 2 đai ốc hãm phía dưới thanh đỡ. Dùng thước thủy (Nivo) hoặc máy cân mực laser cân chỉnh thanh đỡ phẳng tuyệt đối trước khi siết chặt.
  4. Bước 4: Cẩu/nâng van lên giá đỡ và kiểm tra khoảng hở thao tác
    Đưa van chặn lửa đặt lên khung giá đỡ độc lập. Kiểm tra đảm bảo thân van nằm cân đối, phần trục động cơ (Belimo/Kyotech) và cửa thăm bảo trì quay ra phía ngoài thuận tiện thao tác, không bị thanh đỡ hay ty ren che chắn hành trình tháo lắp động cơ.
  5. Bước 5: Lắp đặt giằng chống lắc và cố định thân van vào giá đỡ
    Với các van treo có chiều dài ty ren lớn hơn 1.2m hoặc lắp đặt ở khu vực gần quạt có rung động mạnh, bắt buộc phải lắp thêm thanh giằng chéo chữ V (góc 45°) chống rung lắc ngang. Sử dụng kẹp giữ hoặc bulong liên kết mặt bích van vào thanh đỡ ngang để van không bị xê dịch dọc trục.
  6. Bước 6: Đấu nối ống gió bằng khớp nối mềm/vít đứt gãy và chèn bịt Firestop
    Kết nối van vào tuyến ống gió hai bên bằng khớp nối chuyển tiếp đúng thiết kế (đảm bảo nguyên tắc đứt gãy Breakaway theo SMACNA để ống gió sập không kéo theo van). Sau cùng, tiến hành chèn bịt khe hở giữa vỏ bọc van và lỗ mở tường ngăn cháy bằng bông gốm ceramic và vữa/keo chống cháy chuyên dụng.

4. Yêu Cầu Bọc Chống Cháy Cho Ty Treo Và Thanh Đỡ (Cực Kỳ Quan Trọng)

Rất nhiều công trình làm giá đỡ rất chắc chắn ở điều kiện bình thường nhưng vẫn bị Cảnh sát PCCC từ chối nghiệm thu do để trần hệ ty treo và thanh thép đỡ. Trong đám cháy thực tế, nhiệt độ vùng trần có thể đạt 500°C – 800°C chỉ sau 15 phút; ở ngưỡng nhiệt này, thép carbon thông thường mất hơn 50% cường độ chịu kéo, dẫn tới giãn dài và đứt gãy ty treo.

Van chặn lửa tiêu chuẩn EI-90 EI-120
Van chặn lửa tiêu chuẩn EI-90 EI-120
⚠️ Giải pháp bảo vệ chịu lửa cho hệ thống ty treo độc lập:

  • Phương án 1 – Bọc bảo vệ bằng vật liệu cách nhiệt: Quấn kín toàn bộ chiều dài ty ren đứng và thanh thép đỡ ngang bằng bông khoáng (Rockwool) tỷ trọng cao hoặc ốp hộp tấm chống cháy (MGO/Canxi Silicat) có giới hạn chịu lửa tương đương cấp EI của van (EI60, EI90, EI120).
  • Phương án 2 – Sơn chống cháy trương nở (Intumescent Paint): Vệ sinh sạch dầu mỡ bề mặt ty ren và thanh thép V/U, sau đó phủ lớp sơn lót chống gỉ và sơn chống cháy đạt định mức độ dày theo hồ sơ kiểm định để cách nhiệt cho thép khi gặp lửa.

5. 4 Lỗi Thi Công Thường Gặp Khiến Công Trình Trượt Nghiệm Thu PCCC

  • Lỗi 1: Dùng chung ty treo với tuyến ống gió bên cạnh
    Thợ thi công vì tiết kiệm vật tư và thời gian nên gác chung van nặng 40–50kg lên cùng giá đỡ của đoạn ống gió. Lỗi này vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc đỡ độc lập khi kiểm tra hiện trường.
  • Lỗi 2: Dùng ty ren M8 cho van nặng trên 30kg
    Ty ren M8 chỉ phù hợp cho ống gió nhẹ thông thường. Khi kết hợp tải trọng van lớn và lực kéo nhiệt trong đám cháy, ty M8 không đảm bảo hệ số an toàn chịu kéo và rất dễ bị tuột ren khỏi tắc kê.
  • Lỗi 3: Thanh đỡ đặt đè lên cửa thăm hoặc hộp động cơ
    Thanh thép V hoặc ty treo vướng trực tiếp vào vị trí lắp động cơ điện hoặc nắp cửa thăm kiểm tra cầu chì nhiệt, khiến công tác bảo trì và test đóng/mở van khi nghiệm thu bị cản trở.
  • Lỗi 4: Không khóa hãm đai ốc (chỉ bắt 1 con tán đơn)
    Dưới tác động rung liên tục của luồng gió tốc độ cao trong ống, đai ốc đơn dễ bị xoay lỏng dần theo thời gian, làm xệ lệch khung giá đỡ.

Cần Tư Vấn Kỹ Thuật & Báo Giá Van Chặn Lửa EI Đạt Chuẩn Kiểm Định?

Firedamper.vn (Kaiyo Việt Nam) chuyên sản xuất và cung cấp các dòng van chặn lửa cầu chì, van chặn lửa động cơ (Belimo/Kyotech) đạt chuẩn EI30, EI45, EI60, EI90, EI120 kèm đầy đủ bản vẽ hướng dẫn lắp đặt giá đỡ và hồ sơ kiểm định PCCC.


NHẬN TƯ VẤN KỸ THUẬT & BÁO GIÁ NGAY

6. Câu Hỏi Thường Gặp Khi Lắp Đặt Giá Đỡ Van Chặn Lửa (FAQ)

1. Van chặn lửa nặng dưới 30kg có cần ty treo độc lập không?

Với các van nhẹ dưới 30kg lắp lồng khít trực tiếp vào tường bê tông hoặc tường gạch xây đặc bằng khung thép giữ (retaining angle) đạt chuẩn mẫu đốt, có thể không cần ty treo trần bổ sung. Tuy nhiên, nếu van lắp trên vách thạch cao nhẹ hoặc nằm cách xa mặt tường kết cấu, vẫn nên bổ sung giá đỡ độc lập để đảm bảo an toàn tối đa.

2. Khoảng cách lắp đặt ty treo độc lập cách thân van bao nhiêu là chuẩn?

Vị trí ty ren và khung giá đỡ độc lập nên được bố trí càng sát hai đầu thân van càng tốt (thông thường cách mép mặt bích van từ 150mm đến 300mm) để triệt tiêu mô-men uốn, tránh gây cong vênh cổ ống nối.

3. Có thể dùng kẹp xà gồ thay cho khoan tắc kê vào sàn bê tông không?

Tại các nhà xưởng kết cấu thép không có trần bê tông, hoàn toàn có thể sử dụng kẹp xà gồ (beam clamp) thép đúc chịu lực hoặc hàn bản mã trực tiếp lên dầm thép I/H chính để treo ty ren độc lập cho van chặn lửa, kèm theo biện pháp bọc hoặc sơn chống cháy đồng bộ cho cả kết cấu kẹp treo.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hotline